05132281115-09158105300
نظرسنجی

معرفی شیراز بخش دوازدهم

معرفی شیراز بخش دوازدهم

باغ دلگشای شیراز

- قدم زدن در باغی تاریخی و مصفا با درختان بهارنارنج

- بازدید از اولین کلاه فرنگی به ثبت رسیده

- بازدید از موزه رادیوها و آثار تاریخی

یکی از باغ های دیدنی و تاریخی شیراز، باغ دلگشاست که درختان مرکبات و فواره های زیبایش باعث شهرت آن شده است.

باغ دلگشا، باغی با مساحت حدود ۶ هکتار است که در واقع ترکیبی از باغ ارم و جهانما می باشد. باغ در زمینی مستطیل شکل به ابعاد۱۶۰×۳۶۰ متر و مسطح با شیب خیلی کم بنا شده و دارای یک محور طولی حرکتی اصلی در میانه ی باغ است که با ورودی و خیابان های عریض اطرفش و درختان بلند و آب نماها و کوشکی در میان باغ، فضای باغ دلگشا را می سازند. محور اصلی باغ به وسیله یک محور فرعی عمود بر آن به چهار قسمت مستطیل شکل تقسیم می شود و کوشک یا کلاه فرنگی در مرکز این تقاطع ساخته شده است.

ورودی های اصلی باغ در امتداد محور اصلی قرار دارند؛، اما در حال حاضر ورودی های دیگری در امتداد محور فرعی به آن اضافه شده است.

باغچه ای کوچک معروف به "باغ طاووس" با درختان سرو، کاج و نخل و نارنج در ضلع شمالی باغ می باشد که فاقد عمارت است.

در سراسر باغ درختان نارنج و تعدادی درخت پرتقال کاشته شده که در اواخر فروردین تا اواسط اردیبهشت با شکوفه های سفید و زیبا، باغ را مصفا و عطرآگین می کنند.

باغ دلگشا از آب چشمه قنات آرامگاه سعدی معروف به "گازاران" مشروب می شود.

در مهرماه سال ۱۳۸۱ این اثر تاریخی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. باغ دلگشا در حال حاضر در مالکیت شهرداری شیراز می باشد.

عمارتی در میان باغ

در محل تقاطع محورهای اصلی و فرعی باغ، عمارتی ( کوشک ) از دوره ی زندیه با معماری ویژه وجود دارد که در بخش جنوبی سه طبقه و بخش شمالی دو طبقه است. این بنا به شیوه ی معماری کاخ های ساسانی بیشاپور، از یک تالار و چهار شاه نشین تشکیل شده است. داخل کوشک با دیوارهای آینه کاری شده و نقاشی های رنگ روغن و همچنین سقف هایی چوبی و گچ بری های گل و بته آراسته شده است.

در طبقه ی میانی ایوانی متعلق به روزگار شکوه باغ، رو به حوض سنگی بزرگ جلوی عمارت قرار دارد.

دور تا دور ایوان اشعاری از شوریده شیرازی ( شاعر نابینای قرن سیزدهم هجری قمری که در آرامگاه سعدی به خاک سپرده شده ) به خط نستعلیق بر روی گچ نوشته شده است.

این بنا در حال حاضر مستحکم و پابرجاست اما در طول دوران های مختلف چندین بار مخروب و حتی دچار حریق شده است. کلاه فرنگی یا عمارت باغ دلگشا، اولین کلاه فرنگی است که در ایران به ثبت رسیده است.

بخشی از نمای کوشک باغ دلگشا

موزه باغ دلگشا

عمارت باغ دلگشا در حال حاضر به موزه ای از اشیاء تاریخی و رادیوهای قدیمی اختصاص یافته است.

در این موزه، قرآنِ ارزشمندی نوشته شده بر روی پوست آهو از دوره سلجوقیان، انواع مسکوکات (سکه های ضرب شده)، تمبر، کبریت و نقشه‌های ایران در دوره‌های مختلف تاریخی قبل از دوره هخامنشیان تا قاجاریه، ۵۰ رادیوی قدیمی چون رادیوی نفتی و... در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته شده است.

تاریخچه باغ دلگشا

برخی پیشینه ی باغ دلگشا را به دلیل نزدیکی آن به قنات قدیمی و در حریم قلعه مشهور به " کهندژ " و چاه های عظیم این دژ معروف به " چاه قلعه بندر " و چاه دختر، به دوره ی ساسانی ( پیش از اسلام ) نسبت می دهند.

یا آن را مربوط به دوره ی آل اینجو و آل مظفر می دانند اما " جیمز موریه " به کریم خان زند نسبت می دهد.

در دورانهای مختلف باغ دلگشا دستخوش آسیب ها و تغییرات بسیار شده، اما اوج آبادانی آن مربوط به عصر تیمور گورکانی است. (تیمور۷۷۱ - ۸۰۷ ه‍.ق، نخستین پادشاه تیموری).

تیمور گورگانی پس از کشتن شاه منصور و انقراض سلسله آل مظفر، بر فارس تسلط یافته و در سال های ۷۸۹ و ۷۹۵ ه.ق به شیراز و سپس به بازدید باغ دلگشا رفت و فرمان ساخت کاخی این چنین و به همین نام در سمرقند را صادر کرد.

صفویه و افشاریه

شهرت این باغ در دوره ی صفویه، سبب شد تا سیاحان اروپایی در سفرشان به شیراز از این باغ دیدن می کردند، این شهرت در دوره افشاریه نیز ادامه داشت و باغ در تملک میرزا محمد کلانتر بوده و آن را یکی از باغ های آباد این دوره می داند؛ اما این آبادانی در حمله طغیان محمد تقی خان شیرازی در سال ۱۱۵۰ علیه نادر شاه مانند دیگر باغ های شیراز از میان رفت و باقی مانده باغ نیز در دوره فترت پس از مرگ نادر شاه به کلی ویران شد.

دوره قاجار

در دوره قاجار نیز باری دیگر مرحوم حاجی ابراهیم اعتماد الدوله شیرازی باغ را برپا کرد اما این آبادانی طولی نکشید و پس از مرگ وی دوباره باغ رو به ویرانی رفت. سال ها بعد باغ توسط مرحوم نواب رضا قلی میرزا در سال ۱۳۳۶ خریداری و باری دیگر مرمت شد. وی عمارت کلاه فرنگی ( بنایی معمولاً گرد یاشش لوزی یا هشت گوش که گرداگرد آن دارای درها یا پنجره هایی به سوی فضای آزاد می باشد) در وسط باغ بنا کرد و پس از وی دوباره باغ متروک شد تا سال ۱۳۶۷ که مرحوم حاجی میرزا علی اکبر قوام الملک دور آن را حصار کشیده و عمارت را مرمت کرد و ایوان و ستون های فعلی را وی به بنا افزود. پس از او پسرش میرزا فتحعلی خان حمامی را درضلع شرقی باغ احداث کرد.

در حال حاضر

تا نیم قرن پیش باغ متعلق به "خورشید کلاه لقاءالدوله" دختر قوام‎الملوک بود، و امروز این مکان در تملک دولت است و یکی از مکان های گردشگری و پربازدید شیراز می باشد.

باغ دلگشا در شمال شرق شیراز و در ضلع جنوبی تنگ آب خان واقع شده است که چند قدمی بیشتر با آرامگاه سعدی فاصله ندارد و پیاده از آرامگاه در کمتر از ۵ دقیقه به آن خواهید رسید.

ساعت بازدید

ساعت بازدید از ۸ صبح الی ۱۰ شب

کلیه حقوق این سایت متعلق به شرکت سامانه رزرواسیون کیهان بوکینگ می باشد.
طراحی و اجرا توسطگروه ارج گستر