05132281115-09158105300
نظرسنجی

معرفی شیراز بخش چهاردهم

معرفی شیراز بخش چهاردهم

آشنایی با آرامگاه سعدی در شیراز

سعدیه محل دفن یکی از بزرگترین شعرای ایران است که از آوازه ای جهانی برخوردار می باشد.

فضای این آرامگاه و اطراف آن به گونه ای ساخته شده که حال و هوایی خاص را برایتان رقم می زند.

برای بازدید از این مقبره باید به شیراز سفر کنید و در این شهر می تواند به سراغ جاذبه های معروف دیگر نیز بروید.

آشنایی با مجموعه سعدیه | میزبان خانه ابدی سعدی

به شیراز که قدم بگذاری، از هر کسی می توانی سراغ سعدیه را بگیری و نشانیِ آرامگاه شاعر بزرگ ایران زمین را بپرسی. این مقبره ی تاریخی در یکی از خیابان های زیبای شهر واقع شده و در مجاورت باغ دلگشا قرار دارد. با قدم گذاشتن به درون محوطه سعدیه، دنیای دیگری را تجربه می کنید؛ دنیایی که از شعر و ادب پارسی با شما سخن می گوید و پندها و نصیحت های سعدی را برایتان بازگو می کند.

با عبور از درب ورودی، ستون های برافراشته ی مقبره، پیش رویتان قرار می گیرند و شکوه و صلابت خاصی را به نمایش می گذارند. این مقبره آن قدر ارزشمند و زیباست که نامش از تاریخ ۱۸ آذر ماه سال ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد و سکه‌های پانصد ریالی برنزی جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۸۷ و اسکناس‌های یکصد هزار ریالی از سال ۱۳۸۹ به نقش آرامگاه سعدی مزین شده اند.

سعدی که بود؟

ابومحمّد مُشرف‌الدین مُصلح بن عبدالله بن مشرّف، متخلص به سعدی، شاعر و نویسنده پارسی گوی ایرانی است که در سال ۶۰۶ هجری قمری چشم به جهان گشوده و در سال ۶۹۰ هجری قمری از دنیا رفته است. او در نظامیه بغداد تحصیل نمود که در آن زمان، مهم ترین مرکز علم و دانش جهان اسلام به شمار می آمد و علمای بزرگی در آن به تدریس مشغول بودند. وی پس از اتمام تحصیلات به مناطق مختلفی سفر کرد و شغل واعظی را برای خود برگزید. سعدی، ۳۰ سال را در جهانگردی گذراند و سپس به شیراز آمد و در همین شهر، در گذشت.

این شاعر بزرگ، تاثیر انکارناپذیری بر زبان فارسی داشته و شباهت قابل توجهی بین زبان فارسی امروزی و زبان سعدی به چشم می خورد. آثار او تا مدت‌ها در مدرسه‌ها و مکتب‌خانه‌ها به‌عنوان منبع آموزش زبان و ادبیات فارسی مورد استفاده قرار می گرفت و بسیاری از ضرب‌المثل‌های رایج در زبان فارسی نیز از آثار وی اقتباس شده‌ اند. یکی از ویژگی های وی این بود که بر خلاف بسیاری از نویسندگان معاصر یا پیش از خود، به ساده‌نویسی روی آورد و توانست شهرت زیادی را به دست آورد؛ تا آنجا که اهل ادب به او لقب استادِ سخن، پادشاهِ سخن، شیخِ اجلّ و حتی استاد را داده‌اند.

آثار وی در کتاب کلیات سعدی گردآوری شده‌ و کتاب گلستان، کتاب بوستان و نیز غزلیات وی نیز به صورت مستقل منتشر گردیده اند. کتاب‌های گلستان و بوستان، کتاب‌هایی با مضامین اخلاقی به شمار می روند و علاوه بر آثار فارسی‌زبانان، در آثار اندیشمندان غربی از جمله ولتر و گوته نیز تاثیر آنها مشاهده می شود.

هنگامی که نام یک مکان تاریخی به میان می آید، واژه ی خوشگذرانی کمی غریب به نظر می رسد؛ اما حکایت سعدیه از همه ی بناهای تاریخی سواست؛ فقط باید غرق فضای عرفانی و آرام آن شوی و خوش گذراندن در آن را بلد باشی.

قدم زدن در باغی دلپذیر: برای رسیدن به مقبره ی این شاعر بزرگ باید از میانه ی باغی گذشته که به درختان و گیاهان آراسته است و با زیبایی هایش چشمت را نوازش می دهد. همین قدم زدن، خاطره ای خاص را در ذهنت شکل می دهد و روحت را تازه می کند.

خواندن شعر سعدی: در جای جای آرامگاه می توانی اشعاری را ببینی که برایت درس زندگی را روایت می کنند و تو را به دنیای پند و اندرز می برند. کمی که دقت کنی، پس از مدتی غرق ابیات می شوی و کلمه به کلمه ی آنها را از نظر می گذرانی تا سر از راز و رمزشان در بیاوری. به سعدیه که بروی ناگهان عاشق شعر می شوی و هوس می کنی کتاب بوستان و گلستان را بگشایی و خودت را به خواندن یک حرف حساب مهمان کنی.

تاریخچه مجموعه سعدیه | از خانقاه تا آرامگاه

آنچه که امروز به عنوان آرامگاه سعدی شناخته می شود، در واقع خانقاه سعدی بوده که وی اواخر عمرش را در آنجا گذرانده و پس از مرگ نیز در همین مکان، دفن شده است. خانقاه یا خانگاه، به محل زندگی، آموزش و گردهمایی و فعالیت درویشان و صوفیان اطلاق می‌شود و در سرتاسر جهان اسلام، به خصوص مناطق تحت تاثیر اسلام ایرانی، نمونه هایی از آن به چشم می خورد.

*ساخت اولین مقبره برای سعدی

برای اولین بار در قرن هفتم بود که محل دفن سعدی زینت داده شد و شمس‌الدین محمد، صاحب‌دیوانی وزیر معروف اباقاخان، دومین پادشاه از سلسله ایلخانان، مقبره‌ای بر فراز قبر ایبن شاعر نامدار، ساخت.

قدیمی ترین گزارش موجود از آرامگاه سعدی، حدود ۳۵ سال و به نقلی دیگر ۵۷ سال پس از درگذشت وی و توسط ابن بطوطه، جهانگرد مراکشی، نگاشته شده است. در این گزارش گفته می شود که مردم بازدیدکننده از مزار سعدی، لباس خود را در حوضچه‌هایی مرمرین می‌شستند و به باور مردم شیراز که از قبل از سعدی و حتی قبل از اسلام نیز وجود داشته، شستشو در این آب، شفابخش بوده‌ است.

پس از آن، جنید شیرازی، نویسنده کتاب شدالازار، در سال ۷۹۱ هجری قمری به توصیف مقبره ی سعدی پرداخته و دولتشاه سمرقندی، شاعر قرن نهم هجری، نیز دو قرن پس از درگذشت سعدی در کتاب تذکره‌الشعرا، ویژگی های مقبره ی وی را نگاشته است.

بر اساس منابع تاریخی، به ویژه کتاب «گلستان هنر» نوشته ی میرمنشی، در سال ۹۹۸ هجری قمری، یعقوب ذوالقدر، حکمران فارس، دستور ویرانی خانقاه شیخ را صادر می کند و همه چیز با خاک یکسان می شود. کریمخان زند، در سال ۱۱۸۷ هجری قمری دستور می دهد بنایی از گچ و آجر بر بالای مزار سعدی بنا گردد؛ بنایی که به عمارت ملوکانه مشهور شد. طبقه پایین این بنا دارای راهرویی بود که در شرق و غرب آن دو اتاق کرسی دار قرار داشت و پلکان طبقه دوم از آنجا آغاز می گردید. در اتاق شرقی، قبر سعدی واقع شده بود و سازه ای چوبی در پیرامون آن قرار داشت. قسمت غربی راهرو به موازات قسمت شرقی، دو اتاق داشت که بعدها شوریده شیرازی (فصیح الملک)، شاعر نابینای شیرازی، در اتاق غربی آن دفن گردید. طبقه ی بالای ساختمان مشابه طبقه پایینی بود اما بر روی اتاق شرقی که مزار سعدی را در خود داشت، به احترام شیخ، اتاقی ساخته نشد و سقف آن نیز به اندازه ی دو طبقه ارتفاع داشت.

بر اساس روایت های تاریخی، در اوایل دوران قاجار، سعدی را به اهل تسنن نسبت می دهند و همین امر سبب می شود که یکی از علمای شیراز دستور تخریب و شکستن سنگ مزار او را بدهد. مدتی پس از این کار، علی‌اکبرخان قوام‌الملک شیرازی، از رجال سیاسی آن زمان، سنگی را برای مزار سعدی تهیه و بخشی از اشعار بوستان سعدی را که در ستایش پیامبر اسلام سروده شده‌اند، با اندکی تغییر روی آن حک می کند. این سنگ تا مدت ها بر مزار قرار داشت و در زمان آغاز ساخت آرامگاه کنونی تعویض شد. این بنا در دوره ی قاجاریه و در سال ۱۳۰۱ هجری شمسی، توسط فتحعلی‌خان صاحب‌دیوان، داماد فتحعلی شاه، مرمت گردید و چند سال بعد از آن نیز حبیب‌الله‌خان قوام‌الملک، از خاندان مشهور قوام الملک در شیراز، دستور تعمیر و ترمیم قسمتی از بنا را صادر نمود. سپس امورات و اداره ی آن به شخصی به نام کربلایی سید زین العابدین چینی (حسینی نیک) سپرده شد و ایشان نیز در سال ۱۳۲۱ هجری شمسی در گذشت.

سال ۱۳۲۴ هجری شمسی، شعبه ی انجمن آثار ملی با عضویت و دبیری استاد علی سامی در شیراز تشکیل شد و یکی از ایده‌هایی که در همان ابتدا در آن مطرح گردید، احیای مجموعه سعدیه بود. در سال ۱۳۲۵ چاره ای برای تامین هزینه ی این کار اندیشیده شد و بر اساس مصوبه ی دولت، مقرر گردید که از محل فروش قند و شکر آزاد کارخانه ی قند مرودشت، به ازای کیلویی دو ریال برای ساختمان آرامگاه سعدی هزینه شود. این تنها یک گام کوچک در راستای حفظ این مجموعه بود و اقدامات عملی و جدی از سال ۱۳۲۷ آغاز شد. در آن زمان علی‌اصغرخان حکمت، ریاست انجمن آثار ملی کشور و دبیرکلی یونسکو در ایران را بر عهده داشت و علی سامی نیز به عنوان دبیر انجمن آثار ملی در شیراز مشغول به کار بود.

بنای مربوط به دوران کریمخان، تا سال ۱۳۲۷ هجری شمسی، همچنان پا بر جا بود و به لطف مرمت ها در دوران مختلف هنوز هم زیبا به نظر می رسید. در سال ۱۳۲۷ پس از کسب موافقت اولیه برای احیای این مجموعه، از آندره گدار، معمار و تاریخ شناس فرانسوی، که مدیر باستان‌شناسی وقت ایران بود، دعوت شد تا به شیراز بیاید و نظر خود را در این رابطه بیان دارد. بر اساس گزارش انجمن آثار ملی، سرانجام پس از بحث و بررسی‌های بسیار در سال ۱۳۲۸، قرارداد طراحی آرامگاه سعدی با یک شرکت ساختمانی منعقد گردید و مهندس محسن فروغی و مهندس علی‌ صادق به عنوان طراحان سعدیه، کار خود را آغاز نمودند. در اسفند ماه ۱۳۳۰ هجری شمسی، عملیات ساخت بنای آرامگاه سعدی که طراحان آن ایرانی و معماران و کارگران آن نیز شیرازی بودند، به پایان رسید. این بنا با اقتباس از کاخ چهل ستون و تلفیقی از معماری قدیم و جدید ایرانی طراحی گردید و با هزینه ۹۸۰ هزار تومان، در باغی به مساحت ۷۷۰۰ مترمربع ساخته شد که البته این مساحت بعدها دستخوش تغییراتی گردید.

در گزارش انجمن ملی، این آرامگاه پس از اجرای طرح محسن فروغی به این شکل توصیف شده است:

طرح معماری این مجموعه، از یک ایوان ستون‌دار بلند و یک رواق کشیده تشکیل شده است که به صورت یک «L» سازماندهی شده‌اند.

پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۸۰ و در جریان طرح توسعه محوطه آرامگاه، شهرداری شیراز با همکاری سازمان مسکن و شهرسازی طرحی را اجرا نمود که طی آن وسعت سعدیه به ۵/۴ هکتار رسید.

معماری مجموعه سعدیه و آرامگاه سعدی

بنای کنونی سعدیه کاری از محسن فروغی، معمار مدرنیست ایرانی است که طراحی آرامگاه را با همکاری علی اکبر صادق در سال ۱۳۳۰ انجام داده و الهام از عناصر معماری سنتی ایران، به وضوح در آن دیده می شود. ساختمان آرامگاه به سبک ایرانی ساخته شده و زیربنای آن در حدود ۲۵۷ متر مربع است. این بنا از بیرون به شکل یک مکعب به نظر می رسد اما در داخل، به صورت هشت ضلعی است و دیوارهایی از جنس مرمر و گنبدی لاجوردی دارد. نمای خارجی آرامگاه از سنگ تراورتن (۱) و نمای داخلی آن از سنگ مرمر است. سنگ‌های مورد استفاده در پایه های بنا، سیاه رنگ هستند و ستون‌ها و جلوی ایوان از سنگ گرانتیت قرمز مخصوصی ساخته شده اند.

اصل بنا با سنگ سفید و کاشی کاری زینت داده شده و وجود ۸ ستون از سنگ‌های قهوه‌ای رنگ در جلوی مقبره قرار دارند، صلابت خاصی به آن بخشیده است. گنبدی از کاشی‌های فیروزه‌ای رنگ بر فراز بنا خودنمایی می کند و جلوه ای خاص را به نمایش می گذارد.

ساختمان اصلی آرامگاه از دو ایوان عمود برهم تشکیل شده و قبر شیخ در زاویه ی میان این دو ایوان و در وسط عمارت هشت ضلعی قرار دارد. هفت کتیبه در هفت ضلع ساختمان، نصب گردیده و قسمت‌هایی از گلستان، بوستان، قصاید، بدایع و طیبات شیخ به خط «ابراهیم بوذری» بر روی آنها نقش بسته اند. متن یک کتیبه نیز از «علی اصغر حکمت» است و بر روی آن توضیحاتی در مورد چگونگی ساخت بقعه به چشم می خورد.

برای آشنایی با گوشه گوشه ی این مجموعه، با هم در آن قدم می گذاریم و به مرور زیبایی هایش می پردازیم:

۱- ورودی و محوطه سعدیه

برای آنکه به آرامگاه سعدی برسیم، باید از درِ مجموعه عبور کنیم که در راستای ورودی آرامگاه واقع شده و معمار آن آندره گدار فرانسوی است. به هنگام ورود، شعری بر درب ورودی، توجه بازدیدکنندگان را به خود جلب می کند:

ز خاک سعدی شیراز بوی عشق آید هزار سال پس از مرگ او گرش بویی

پس از گذشتن از کنار این دَر، وارد محوطه می شویم و تا رسیدن به فضای اصلی آرامگاه، در محیطی چشم نواز قدم می زنیم. در طرح جدید مجموعه سعدیه، محوطه ی آن پس از خرید و تخریب خانه‌های اطراف، مساحتی در حدود ۱۰۳۹۵ متر مربع پیدا کرد. این محوطه همچون باغی است که به سبک ایرانی گلکاری، درختکاری و باغچه‌بندی شده است. در وسط این باغ، دو حوض مستطیل شکل قرار دارند که با جهت شمالی - جنوبی در دو طرف محوطه ی آرامگاه ساخته شده اند و حوض دیگری در جهت شرقی - غربی در مقابل ایوان اصلی بنا به چشم می خورد.

۲- اشعار سعدی زینت بخش آرامگاه وی

آنچه که در سعدیه نظر هر کسی را به خود جلب می کند، اشعاری هستند که از میان آثار سعدی انتخاب شده و بر در و دیوار نقش بسته اند. نمونه ای از این اشعار بر روی قطعه‌ سنگ هایی دیده می شود که در آرامگاه نگهداری می گردند و به کتیبه ی سنگی مربوط به سردر آرامگاه در زمان کریمخان زند تعلق دارند. این کتیبه در گذشته های دور، بر اثر سانحه ای شکسته و در زمان خاکبرداری خیابان برای تعمیر آسفالت، کشف شده است. بر روی این سنگ قسمتی از شعر سعدی به خط ثلث عالی به چشم می خورد و مطلع (بیت آغازین) آن به این صورت است:

الهی به عزت که خوارم مکن به ذل گنه شرمسارم مکن

در ضلع غربی بنا نیز، قصیده‌ای با مطلع زیر به چشم می خورد:

خوش است عمر، دریغا که جاودانی نیست پس اعتماد بر این چند روز فانی نیست

ضلع شمال شرقی بنا مزین به ابیاتی از بوستان است که این گونه آغاز می شوند:

الا ای که بر خاک ما بگذری به خاک عزیزان که یادآوری

در ضلع جنوب شرقی، کتیبه‌ای دیگر از گلستان وجود دارد که آغاز آن به این صورت است:

یاد دارم که با کاروان همه شب رفته بودم…

در ضلع جنوب غربی، غزلی از بدایع با این مطلع دیده می شود:

ای صوفی سرگردان، در بند نکونامی تا درد نیاشامی، زین درد نیارامی

در ضلع شمال غربی ایوان و در نزدیکی آرامگاه شوریده شیرازی، دوازده بیت از قصیده ای با مطلع زیر نقش بسته است:

خاک من و توست که باد شمال می‌ببرد سوی یمین و شمال

در این قسمت، غزلی از کتاب طیبات به خط شاهزاده ابراهیم سلطان فرزند شاهرخ تیموری حک شده است که اینگونه آغاز می شود:

به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست

ضلع شرقی آرامگاه، با دوازده بیت از قصیده‌ای با مطلع زیر و به خط نستعلیق زینت داده شده است:

بسی صورت بگردیده‌است عالم وز این صورت بگردد عاقبت هم

۳- گردش آب در سعدیه | قنات و حوض های مجموعه

همانگونه که گفتیم، محوطه ی سعدیه ویژگی های یک باغ ایرانی را دارد و ویژگی بارز این دست باغ ها، حضور پر رنگ آب و گردش آن است. در مجموعه سعدیه، قنات و حوض هایی وجود دارند که عبارتند از:

قنات مجموعه سعدیه در عمق ده متری زمین و زیر صحن آرامگاه واقع شده و آب آن دارای مواد گوگردی و جیوه است. آب این قنات در زیر زمین جریان پیدا می کند و در نهایت به حوضی موسوم به حوض ماهی می ریزد.

در سمت چپ آرامگاه و حدود ۲۰ متری غرب آن، حوضی قرار دارد که شکل داخلی آن به صورت هشت ضلعی است و زیربنایی در حدود ۳۰٫۲۵ مترمربع دارد. این حوض به حوض ماهی شهرت دارد و با ۲۸ پله به صحن آرامگاه متصل می گردد. گفته می شود که سعدی نزدیکِ زاویه (۱) خود، حوضچه‌هایی از سنگ مرمر ایجاد کرده بود که آب در آن‌ها جریان داشت و شستشو در این آب، به ویژه در شب چهارشنبه سوری، جزء رسومات و باورهای مردم شیراز بوده‌ است. مدتی پس از ساخت آرامگاه سعدی، از آب تنی در این حوض جلوگیری شد و دیگر به آب آن دسترسی نداشت. امروزه در فاصله ی حدود ۱۵۰ متر از آرامگاه، محلی وجود دارد که آب بر روی زمین جاری می شود و به کوچه حمام سعدی شهرت یافته است. مردم برای برآورده شدن خواسته های خود به این مکان می روند و تنی به آب می زنند.

در حال حاضر، این مکان از ساعت ۱۲ ظهر روز چهارشنبه سوری تا ساعت ۲۴ به آب تنی دختران و زنان اختصاص دارد و از ۲۴ تا ۸ بامداد متعلق به مردان و پسران است. جمعیت زیادی در این ساعات به کوچه حمام سعدی می آیند و مردم معتقدند این آب، مشکلات و گرفتاری ها را حل می کند. گاه نیز نامه ای برای حضرت امام زمان در آب می اندازند و حاجت و مشکل خود را مطرح می سازند.

مردم از گذشته، بر این باورند که این آب، سحر و جادو را باطل می کند و مشکلات ناشی از آنها را هم برطرف می نماید. معمولا کشاورزان، یک ظرف از این آب برمی دارند تا در مزارع خود بریزند و با دفع حشرات مضر، محصول بیشتری را به دست آورند.

باور دیگر مردم درباره ی آب سعدیه، این است که اگر لباسشان در این آب شسته شود، دیگر بیماری به سراغشان نمی آید و اگر بیمار شوند به راحتی شفا می یابند. در گذشته مردم در این محل جمع می شدند و آش نذری که در فارس به آن "دیگ جوش" می گویند، می پختند و از صبح تا شب به شادمانی می پرداختند. آنها بر این باور بودند که یک ماهی قرمز در این آب است که یک حلقه طلایی در بینی دارد و در آب بالا و پایین می پرد. به همین دلیل هیچ کس در این محل ماهی نمی گرفت تا مبادا این ماهی افسانه ای را شکار کرده و بد شانسی را گریبانگیر خود کند.

کاشی کاری‌های داخل حوض ماهی نشانه های زیادی از سبک سلجوقی دارد و در سال ۱۳۷۲ توسط استاد تیرانداز، کاشی کار بنام شیراز، طراحی و توسط میراث فرهنگی اجرا شده است. بر فراز حوض ماهی یک نورگیر به شکل هشت ضلعی دیده می شود و دو نورگیر چهارضلعی نیز در طرفین آن قرار دارند. پیش از این در این حوض به نیت برآورده شدن حاجت، سکه هایی توسط بازدیدکنندگان ریخته می شود اما از آنجا که این حوض دیگر آب ندارد، چند وقتی است که مردم سکه های خود را در حوض دیگری می اندازند که در ادامه به تشریح آن می پردازیم.

* حوض سکه | محلی تازه برای برآورده شدن حاجت

پس از کم آب شدن حوض ماهی مردم به سراغ حوض دیگری در جلوی رواق، رفته و سکه هایشان را برای برآورده شدن حاجت در آن می اندازند. شاید این کار در ظاهر بیشتر شبیه یک تفریح و سرگرمی و خرافه باشد؛ اما فلسفه انداختن سکه در آب به آیین میترا در مذهب زرتشت باز می گردد. در این آیین آب به عنوان مظهر پاکی شناخته می شود و پیروان آن بر این باور بودند که با بخشیدن یک قسمت از مال خود به الهه آب، برکت را به خانه های خود می آورند. در واقع پول ریختن در آب نوعی قربانی، نذر و بخشش به شمار می رود.

البته باید به این موضوع توجه داشت که آب یکی از چهار آخشیش (عنصر) مقدس در ادیان کهن ایرانی نیز به شمار می رود و در کتاب اوستا بارها و بارها به اهمیت و تقدس آن اشاره شده است. در آبان یشت و تیر یشت (از قسمت های اوستا) درباره تقدس آب ها سخنان بسیاری وجود دارد که در همه ی آن ها تاکید بر ستایش آناهیتا، ایزد بانوی آب ها، دیده می شود.

استرابو، تاریخ نگار و جغرافی دان یونانی، در یک سده پیش از میلاد در مورد اهمیت و تقدس آب نزد ایرانیان چنین می گوید:

ایرانیان در هنگام قربانی کردن از برای آب در کنار رود یا سرچشمه و کرانه دریا گودالی کنده در کنار آن قربانی می کنند آن چنان که آب از خون قربانی آلوده نشود.

در یسنا (بخشی از اوستا) در مورد حاجت دهی آب ها چنین گفته شده است:

ای زرتشت! نخست کام (آرزوی) خویش از آب ها بخواه.

به طور قطع، این بند از اوستا می تواند محکم ترین پاسخ برای راز انداختن سکه ها به داخل آب باشد و دلیل این رسم را به خوبی نشان دهد.

البته این رسم فقط به ایران محدود نمی شود و در ایتالیا و روسیه هم باوری این چنینی در میان مردم وجود دارد.

۴- مقبره سعدی

مقبره ی این شاعر بزرگ در میان یک عمارت هشت ضلعی قرار دارد که سقف بلند آن با گنبدی زیبا و فیروزه ای زینت داده شده است. رو به روی این هشتی چشم نواز، ایوان زیبایی قرار گرفته که دسترسی به آن از طریق در آرامگاه، ممکن می شود. سنگ قبر کنونی سعدی توسط علی اکبرخان قوام الملک شیرازی نصب شده و از سنگِ سماق (۱) و به رنگ سرخ کم رنگ است. وی کتیبه ای منقش به اشعار بوستان سعدی نیز بر این مقبره گذاشته که با خط نستعلیق عالی نگاشته شده و مضمون آن این است:

کل شی هالک و انت الباقی

کریم السجایا، جمیل الشیم نبی البرایا، شفیع الامم

۵- مقبره شوریده شیرازی

در اطراف مقبره سعدی، قبور زیادى از بزرگان وجود دارد که با وصیت خود، در این مکان، به خاک سپرده شده اند و یکی از این بزرگان شوریده شیرازی است. وی، شاعر معروف عهد صفویه است که در ۱۲۷۶ هجری قمری در شیراز بود چشم به جهان گشود و در سال ۱۳۴۵ هجری قمری نیز از دنیا رفت. این شاعر در هفت‌ سالگی به علت ابتلای به بیماری آبله از هر دو چشم نابینا گشت و چهره‌اش آبله‌گون شد؛ اما چند سال بعد به شاعری توانا در قصیده و قطعه تبدیل گردید و نامش بر سر زبان ها افتاد.

سمت چپ بنای آرامگاه سعدی به رواقی متصل می گردد که در آن هفت طاق وجود دارد و با کف‌سازی سیاه رنگ به آرامگاه شوریده شیرازی منتهی می شود. این آرامگاه نیز در یک اتاق مجزا قرار گرفته و کتیبه‌ای بر سر در آن است. این کتیبه شاعر را معرفی می‌کند و شعری از خودِ شاعر نیز بر کاشی های سرمه‌ای بر روی دیوار دیده می شود.

۶- کتابخانه سعدیه

در ضلع غربی آرامگاه سعدی، ساختمان سفید رنگی به چشم می خورد که سردر آن یک تابلوی آبی قرار دارد. این ساختمان کتابخانه ی کوچک اما پربار سعدیه است که هر تازه واردی را به سوی خود می کشاند تا غرق در دنیای متفاوت از اندیشه و عرفان و علم شود. این کتابخانه در سال ۱۳۵۱ با زیربنای حدود ۱۰۵ متر تاسیس گردیده و فقط از یک سالن تشکیل شده است. دو بخش شامل مخزن کتابخانه و سالن قرائت در این کتابخانه وجود دارد که به وسیله میز کتابدار از هم جدا می شوند.

کتاب های این کتابخانه از طرف نهاد کتابخانه های عمومی کشور تامین می شود و به این صورت طبقه بندی می شوند:

۱- کلیات شامل منابع مختلفی که مربوط به رشته خاصی نیستند مثل کامپیوتر و روزنامه نگاری و کتابداری.

۲- فلسفه و منطق و روانشناسی شامل فلسفه شرق و غرب روانشناسی و حالات روحی انسان در دوران های مختلف زندگی (کودکی ،نوجوانی، جوانی، بزرگسالی و...)

۳- ادیان شامل کتب مربوط به ادیان جهان باستان ،ادیان بزرگ جهان، یهود، مسیحی و اسلام.

۴- جامعه شناسی، علوم اجتماعی، علوم اقتصادی و سیاسی.

۵- زبان ها شامل ریشه زبان ها، زبان شناسی و گویش ها.

۶- علوم محض شامل شیمی، فیزیک، ریاضی، زیست شناسی.

۷- علوم کاربردی شامل پزشکی، پوست و مو، مهندسی آشپزی، امور مربوط به زنان و مردان و ...

۸- هنر شامل معماری ،نقاشی، طراحی، قالی بافی، تئاتر و سینما.

۹- ادبیات شامل ادبیات جهان، باستان، داستانهای ایرانی و خارجی، تاریخ ادبیات، نثر و نظم.

۱۰- تاریخ و جغرافیا شامل تاریخ باستان، تاریخ ایران در دوران های مختلف، تاریخ جهان، جغرافیای ایران و جهان، جغرافیای طبیعی، سیاسی و اقتصادی.

۱۱- نشریات، مجلات و روزنامه ها شامل مجلات زن روز، سروش، پنجره، باران، سلام بچه ها، سینما، پگاه حوزه، کودک و روزنامه های خبر و جام جم.

داستان، روان شناسی، سرگرمی، مذهبی و کاربردی از جمله منابعی هستند که اعضا علاقه ی بیشتری به آنها نشان می دهند.

۷- دیگر قسمت های سعدیه

برای آنکه سعدیه به مجموعه ای تمام و کمال تبدیل شود، نیاز به ساختمان هایی جانبی داشته و بنابراین قسمت های خدماتی نیز در آن دیده می شود. برای آنکه این مجموعه به خوبی پذیرای بازدیدکنندگان باشد، چایخانه ای در زیرزمین آن ایجاد گردیده تا فضای مناسب استراحت در حین بازدید فراهم شود. در کنار حوض ماهی نیز دو ساختمان آجری به چشم می خورد که یکی دفتر مجموعه سعدیه و دیگری کتابخانه عمومی است که به آن اشاره کردیم. در گوشه ای دیگر از مجموعه نیز ساختمانی دیگر دیده می شود که سرویس بهداشتی در آن قرار دارد.

راه دسترسی

آدرس: استان فارس، ۴ کیلومتری شمال شرقی شیراز، بلوار بوستان، جنب باغ دلگشا.

اگر می خواهید با وسایل نقلیه عمومی به سعدیه بروید، می توانید اتوبوس های خطوط پایانه شهید دستغیب - بلوار نارنجستان و بلوار نارنجستان - پایانه نمازی استفاده نمایید و در ایستگاه سعدیه پیاده شوید. پس از پیاده شدن در این ایستگاه با کمی پیاده روی به آرامگاه می رسید.

اطلاعات بازدید

زمان بازدید: همه روزه از ساعت ۸:۰۰ تا ۲۰:۳۰

کلیه حقوق این سایت متعلق به شرکت سامانه رزرواسیون کیهان بوکینگ می باشد.
طراحی و اجرا توسطگروه ارج گستر